Świadectwo energetyczne 2026: nowe obowiązki i klasy budynków
· 10 min czytania · Redakcja Jak Grzać
Od 2026 roku budynki dostają klasy energetyczne od A+ do G. Sprawdź, kto musi mieć świadectwo, ile ono kosztuje i gdzie je zamówić.
Świadectwo energetyczne 2026: nowe obowiązki i klasy budynków
Świadectwo charakterystyki energetycznej (potocznie: certyfikat energetyczny) mówi, ile energii zużywa Twój budynek. Od 2026 roku wchodzą nowe przepisy, więc poniżej zbieramy, kogo dotyczą i co z nich wynika w praktyce.
Kto musi mieć świadectwo?
Obowiązkowe od 28.04.2023:
- Sprzedaż domu lub mieszkania: sprzedający musi przekazać świadectwo kupującemu.
- Wynajem: wynajmujący musi udostępnić świadectwo najemcy.
- Nowy budynek: deweloper sporządza świadectwo przed oddaniem budynku do użytkowania.
- Budynki publiczne > 250 m²: świadectwo wisi w widocznym miejscu.
Kto NIE musi:
- właściciel, który mieszka w swoim domu i go nie sprzedaje ani nie wynajmuje;
- budynki zabytkowe (wpisane do rejestru zabytków);
- budynki kultu religijnego;
- budynki mieszkalne użytkowane < 4 miesiące w roku.
Co grozi za brak?
Od 28.04.2023 obowiązują trzy zasady:
- za brak świadectwa przy sprzedaży grozi kara grzywny (mandat albo wniosek do sądu);
- notariusz ma obowiązek poinformować kupującego, że ma prawo do świadectwa;
- ogłoszenie sprzedaży lub najmu powinno podawać wskaźnik EP.
Co zawiera świadectwo?
Aktualne elementy (2023–2026)
- wskaźnik EP (energia pierwotna), w kWh/(m²·rok);
- wskaźnik EK (energia końcowa), w kWh/(m²·rok);
- wskaźnik EU (energia użytkowa), w kWh/(m²·rok);
- udział OZE w pokryciu zapotrzebowania;
- emisję CO2;
- zalecenia, jak poprawić efektywność energetyczną.
Nowe elementy od 2026 (transpozycja EPBD)
- klasa energetyczna od A+ do G, jak na etykiecie lodówki;
- ekwiwalentna emisja CO2 na m²;
- potencjał poprawy z konkretnymi kosztami;
- informacja o dostępnych dotacjach.
Nowe klasy energetyczne
Dyrektywa EPBD wprowadza ujednolicone klasy:
| Klasa | Wskaźnik EP (kWh/m²/rok) | Opis | Typowy budynek |
|---|---|---|---|
| A+ | < 15 | Zeroemisyjny | Dom pasywny z PV |
| A | 15-40 | Niemal zeroemisyjny | Nowy dom NF40 |
| B | 40-70 | Bardzo efektywny | Dom po głębokiej termomodernizacji |
| C | 70-100 | Efektywny | Nowy dom wg WT 2021 |
| D | 100-150 | Średni | Dom z lat 2010-2020 |
| E | 150-200 | Poniżej średniej | Dom po częściowej modernizacji |
| F | 200-300 | Niska efektywność | Dom bez modernizacji (lata 80-90) |
| G | > 300 | Najgorsza 15% | Stary dom bez ocieplenia |
Klasa G nie oznacza „domu w ruinie”, tylko najgorsze 15% zasobu budowlanego. W Polsce trafiają do niej głównie domy z lat 60–80 bez termomodernizacji, ogrzewane kopciuchem.
Ile kosztuje świadectwo?
| Typ budynku | Koszt |
|---|---|
| Mieszkanie w bloku | 200–400 zł |
| Dom jednorodzinny do 150 m² | 400–700 zł |
| Dom jednorodzinny > 150 m² | 600–1 000 zł |
| Budynek wielorodzinny | 800–2 000 zł |
| Budynek komercyjny | 1 000–5 000 zł |
Świadectwo jest ważne 10 lat. Wyjątek to termomodernizacja: po niej potrzebne jest nowe świadectwo.
Kto może sporządzić świadectwo?
Może to zrobić tylko osoba wpisana do centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków. Żeby się do niego dostać, trzeba spełnić warunki:
- wykształcenie wyższe (architektura, budownictwo, inżynieria środowiska) albo
- ukończone szkolenie i zdany egzamin;
- brak skazania za przestępstwa związane z wykonywaniem zawodu.
Certyfikowanego audytora znajdziesz w wyszukiwarce Rejestru MRIT.
Świadectwo a audyt energetyczny: czym się różnią?
| Cecha | Świadectwo energetyczne | Audyt energetyczny |
|---|---|---|
| Cel | Informacja o stanie energetycznym | Rekomendacje termomodernizacyjne |
| Obowiązkowy | Tak (sprzedaż/najem) | Tak (Czyste Powietrze od 03.2025) |
| Koszt | 200–1 000 zł | 500–1 500 zł |
| Szczegółowość | Ogólna | Szczegółowa, z kosztorysem |
| Zalecenia | Ogólne (np. "ocieplić ściany") | Konkretne (np. "15 cm styropianu, koszt 45 000 zł, oszczędność 2 500 zł/rok") |
| Ważność | 10 lat | 5 lat |
Jeśli planujesz termomodernizację, więcej da Ci audyt energetyczny, a do dotacji z Czystego Powietrza i tak jest wymagany.
Wpływ klasy energetycznej na wartość nieruchomości
Badania z rynków zachodnioeuropejskich pokazują taki rozkład:
| Klasa | Wpływ na wartość |
|---|---|
| A-B | +5 do +15% premium |
| C-D | Neutralny (standard rynkowy) |
| E | -5 do -10% dyskonto |
| F-G | -10 do -20% dyskonto |
W Polsce ten efekt jest na razie słabszy, ale rośnie razem ze świadomością kupujących. W ciągu 5–10 lat klasa energetyczna stanie się jednym z ważniejszych czynników przy zakupie domu czy mieszkania.
Jak poprawić klasę energetyczną?
| Działanie | Poprawa EP | Koszt (dom 120 m²) | Dotacja |
|---|---|---|---|
| Wymiana okien | 10–20 kWh/m²/rok | 25 000–45 000 zł | 528–1 320 zł/m² (Czyste Powietrze, wg poziomu) |
| Ocieplenie ścian | 20–40 kWh/m²/rok | 35 000–55 000 zł | 110–275 zł/m² |
| Ocieplenie dachu | 10–20 kWh/m²/rok | 15 000–30 000 zł | 88–220 zł/m² (strop, poddasze) |
| Wymiana kopciucha na PC | 30–60 kWh/m²/rok | 35 000–55 000 zł | pompa powietrze/woda 14 080–35 200 zł, gruntowa 18 000–45 000 zł |
| Rekuperacja | 15–30 kWh/m²/rok | 15 000–25 000 zł | 6 680–16 700 zł za zestaw |
| Fotowoltaika | 10–30 kWh/m²/rok | 20 000–35 000 zł | brak w katalogu Czystego Powietrza |
Pakiet termomodernizacyjny (ocieplenie, wymiana ogrzewania i rekuperacja) może podnieść klasę o 2–3 stopnie, na przykład z F na C.
FAQ
Czy mogę sam sporządzić świadectwo?
Nie. Może to zrobić tylko certyfikowany audytor wpisany do rejestru MRIT.
Czy świadectwo jest potrzebne do Czystego Powietrza?
Nie. Program wymaga audytu energetycznego, a to inny dokument niż świadectwo.
Ile trwa sporządzenie świadectwa?
Wizyta audytora zajmuje 1–3 godziny, a przygotowanie dokumentu 2–7 dni. Łącznie trzeba liczyć tydzień.
Czy mogę podważyć wynik świadectwa?
Tak, możesz zlecić nowe świadectwo innemu audytorowi. Pamiętaj jednak, że różnice do 10–15% we wskaźniku EP są normalne.
Ile energii zużywa Twój dom, sprawdzisz w kalkulatorze.