Net-billing 2026: zasady rozliczania prosumentów po zmianach
· 12 min czytania · Redakcja Jak Grzać
Jak działa net-billing w 2026, ile zarabiasz na nadwyżkach i co się zmieniło od czasu net-meteringu. Do tego wpływ na opłacalność fotowoltaiki połączonej z pompą ciepła.
Net-billing 2026: zasady rozliczania prosumentów po zmianach
Rozliczenia prosumentów, czyli właścicieli fotowoltaiki, wyglądają dziś zupełnie inaczej niż w czasach net-meteringu (1:0,8). W obecnym net-billingu wartość oddanej energii trafia na depozyt po cenie rynkowej, a prąd z sieci kupujesz po cenie detalicznej. Poniżej sprawdzamy, co to znaczy dla opłacalności PV, zwłaszcza w domu z pompą ciepła.
Historia zmian: od net-meteringu do net-billingu
| Okres | System | Jak działał |
|---|---|---|
| Do 03.2022 | Net-metering | 1 kWh oddana = 0,8 kWh do odbioru (instalacja do 10 kW) albo 0,7 kWh (powyżej 10 kW) |
| 04.2022-06.2024 | Net-billing RCEm | Wartość nadwyżki wg miesięcznej ceny RCEm, zakup po taryfie; można raz przejść na RCE |
| Od 07.2024 | Net-billing RCE | Wartość nadwyżki wg ceny RCE z chwili oddania (od 1.10.2025 kwadransowej), zakup po taryfie |
| Od 02.2025 | Nowelizacja z 27.11.2024 | Współczynnik 1,23 i zwrot części niewykorzystanego depozytu |
Jak działa net-billing w 2026?
Mechanizm
1. Za prąd oddany do sieci na depozyt trafia kWh × cena rynkowa (RCE albo RCEm) × 1,23. Ujemna cena RCE liczy się jako 0.
2. Depozyt pokrywa tylko zakup energii (z VAT i akcyzą). Opłaty dystrybucyjne i stałe płacisz osobno.
3. Środki z danego miesiąca są ważne 12 miesięcy. Niewykorzystaną część sprzedawca zwraca, ale najwyżej 20% (RCEm) albo 30% (RCE) wartości energii oddanej w tym miesiącu, liczonej bez współczynnika 1,23. Reszta przepada.
4. Różnica między ceną zakupu a wartością nadwyżki to Twoja strata (asymetria cenowa).
Tak wynika z ustawy o OZE (art. 4 ust. 11–11a, art. 4b, art. 4c; tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68).
Ceny w praktyce (październik 2026)
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| RCEm, średnia X 2025–IX 2026 (przed 1,23) | ok. 0,31 zł/kWh (314 zł/MWh) |
| Wartość nadwyżki po współczynniku 1,23 | ok. 0,39 zł/kWh |
| Cena zakupu z sieci (G11, część zmienna brutto) | 0,97–1,10 zł/kWh, zależnie od operatora |
| Asymetria | kupujesz ok. 2,5x drożej |
Na net-billingu każda kWh zużyta prosto z paneli jest więc warta ok. 0,97–1,10 zł, a każda oddana do sieci ok. 0,39 zł w depozycie, który i tak nie pokryje dystrybucji. O wyniku decyduje autokonsumpcja. RCEm mocno się waha: w ostatnich 12 miesiącach od 132,92 zł/MWh (kwiecień 2026) do 551,96 zł/MWh (styczeń 2026), a nadwyżki powstają głównie wiosną i latem, gdy ceny są najniższe.
Ile zarabia prosument na net-billingu?
Wynik zależy od tego, ile produkcji zużyjesz od razu. Poniżej autokonsumpcja z naszej symulacji godzinowej (dane PVGIS, Warszawa, dach na południe; profil domu, w którym nikogo nie ma w dzień). Instalacja 1 kWp daje tu ok. 1 050 kWh rocznie.
Scenariusz: PV 6 kWp, dom 6 000 kWh/rok, bez magazynu
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Produkcja roczna | ok. 6 300 kWh |
| Autokonsumpcja | 29% (33%, gdy ktoś jest w domu w dzień) |
| Pokrycie zużycia z PV | 31% |
Scenariusz: PV 6 kWp + magazyn 10 kWh
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Autokonsumpcja | 61% (z magazynem 5 kWh: 49%) |
| Pokrycie zużycia z PV | 67% |
| Dotacja PME 2 | magazyn 10 kWh nie spełnia warunku 2 kWh na kWp przy PV 6 kWp (potrzeba min. 12 kWh) |
Scenariusz: PV 10 kWp + pompa ciepła + magazyn
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Łączne zużycie (60% to pompa ciepła) | 10 000 kWh |
| Autokonsumpcja bez magazynu | 25% |
| Autokonsumpcja z magazynem 10 kWh | 44% |
| Pokrycie zużycia z PV (z magazynem 10 kWh) | 48% |
Pompa ciepła obniża autokonsumpcję w porównaniu z domem bez pompy, bo najwięcej prądu zużywa zimą, kiedy PV prawie nie produkuje. Złotówki dla swojego domu, z depozytem rozliczanym miesiąc po miesiącu, policzysz w kalkulatorze fotowoltaiki.
Jak zmaksymalizować zyski na net-billingu?
1. Zwiększ autokonsumpcję
Im więcej prądu z PV zużyjesz od razu, tym więcej zostaje w kieszeni:
| Metoda | Wpływ na autokonsumpcję |
|---|---|
| Magazyn energii | pierwsze 5 kWh: +15-28 pkt proc., kolejne 5 kWh: +3-12 pkt proc. (symulacja) |
| Pompa ciepła (CWU w dzień) | pomaga latem; zimą pompa grzeje, gdy PV prawie nie produkuje |
| Pralka/zmywarka w dzień | zależy od liczby cykli |
| Samochód elektryczny | duży, jeśli auto ładuje się w dzień w domu |
| Smart home automatyka | zależy od tego, ile odbiorników da się przesunąć |
2. Dobierz instalację do zużycia
Przewymiarowana instalacja na net-billingu się nie opłaca. Panele powinny pokrywać ok. 100–120% rocznego zużycia i nie więcej.
3. Taryfa G12 + magazyn
- W dzień ładuj magazyn z PV (ten prąd masz za darmo).
- Wieczorem zasilaj dom z magazynu.
- Nocą możesz doładować magazyn z sieci w strefie tańszej (0,59–0,66 zł/kWh), zamiast kupować prąd w strefie dziennej za 1,04–1,25 zł (taryfy URE 2026, zależnie od operatora). Własna nadwyżka z PV jest jednak tańsza, bo w depozycie jest warta ok. 0,39 zł/kWh.
4. Depozyt prosumencki: jak go wykorzystać
Wartość nadwyżek trafia na depozyt prosumencki, czyli wirtualne konto:
- możesz je wydać na zakup energii w ciągu 12 miesięcy od przypisania (najpierw schodzą najstarsze środki), ale nie na opłaty dystrybucyjne;
- to, czego nie wykorzystasz po 12 miesiącach, przepada, a sprzedawca zwraca najwyżej 30% (RCE) albo 20% (RCEm) wartości energii z danego miesiąca, liczonej bez współczynnika 1,23;
- dlatego nie trzymaj na depozycie dużych kwot i lepiej zużyj ten prąd na miejscu (magazyn, pompa).
Net-billing a pompa ciepła: idealne połączenie
Pompa ciepła zużywa prąd głównie zimą, a PV produkuje go głównie latem. Od kwietnia do września przypada ok. 79% rocznej produkcji PV, a od listopada do lutego tylko ok. 13% (PVGIS, Warszawa). Przy dobrym zarządzaniu da się to częściowo zgrać:
- latem PV daje nadwyżki, z których pompa grzeje CWU i ładuje się magazyn, a resztę zasila depozyt;
- w sezonie grzewczym (październik–marzec) PV daje ok. 28% rocznej produkcji, więc większość prądu dla pompy kupujesz z sieci;
- depozyt z lata pokrywa część zimowych rachunków za energię, ale tylko w ciągu 12 miesięcy i bez opłat dystrybucyjnych.
Ile realnie zapłacisz za prąd i ogrzewanie z PV i magazynem, zależy od domu i taryfy, więc policz to w kalkulatorze fotowoltaiki.
FAQ
Czy wciąż opłaca się montować PV na net-billingu?
Tak, ale zwrot inwestycji jest dłuższy niż na net-meteringu, a jego długość zależy od autokonsumpcji i taryfy (policzysz w kalkulatorze). Magazyn energii podnosi autokonsumpcję, a dofinansujesz go z programu PME 2 od 20.10.2026 (min. 10 kWh i 2 kWh na każdy kWp PV; PME 2 i Czyste Powietrze nie dopłacają do samej fotowoltaiki).
Czy mogę wrócić na net-metering?
Nie. Net-metering jest zamknięty dla nowych instalacji od kwietnia 2022. Dotychczasowi prosumenci na net-meteringu zachowują swoje warunki przez 15 lat od pierwszego wprowadzenia energii do sieci.
Co z taryfą dynamiczną?
Na taryfie dynamicznej prąd kupujesz po cenie z rynku dnia następnego w danej godzinie plus marża sprzedawcy, a opłaty dystrybucyjne płacisz jak zwykle, więc asymetria nie znika. Taka taryfa może się opłacać z magazynem, który ładuje się w tanich godzinach, ale wymaga automatyki, która nim zarządza.
Czy mogę sprzedawać prąd sąsiadowi?
Od 2025 roku wchodzą przepisy o społecznościach energetycznych, dzięki którym będzie można dzielić się energią z sąsiadami i budynkami w okolicy. Szczegóły wciąż się kształtują.
Opłacalność PV i magazynu sprawdzisz w kalkulatorze fotowoltaiki, a koszt ogrzewania pompą ciepła w kalkulatorze.