ETS2 od 2028: co wiemy o kosztach gazu, węgla i oleju?

· 6 min czytania · Redakcja Jak Grzać

Unijny system handlu emisjami ETS2 obejmie budynki i transport od 1 stycznia 2028 (przesunięty z 2027). Piszemy, co jest pewne, czego nie da się policzyć i jak się przygotować. Stan na październik 2026.

ETS2 od 2028: co wiemy o kosztach gazu, węgla i oleju?

ETS2 (Emissions Trading System 2) to nowy unijny system handlu uprawnieniami do emisji CO₂. Obecny ETS obejmuje elektrownie i przemysł, a ETS2 dotknie bezpośrednio budynki mieszkalne i transport drogowy. Start przewidziano na 1 stycznia 2028 roku. Pierwotnie system miał ruszyć rok wcześniej, ale Rada UE przesunęła termin w marcu 2026 razem z nowelizacją Europejskiego prawa o klimacie (cel redukcji emisji o 90% do 2040).

Jeśli ogrzewasz dom gazem, węglem lub olejem opałowym, po starcie systemu zapłacisz za paliwo więcej. Ile, tego dziś nikt rzetelnie nie wyliczy.

Czym jest ETS2?

ETS2 nakłada opłatę za CO₂, który powstaje przy spalaniu paliw w budynkach i transporcie. Uprawnienia kupują dostawcy paliw, a nie konsumenci, ale koszt trafi do ceny paliwa, więc i tak zapłaci go odbiorca końcowy.

Najważniejsze parametry:

  • start: 1 stycznia 2028 (stan na październik 2026);
  • licytacje uprawnień: według planu od 2027, a monitoring i raportowanie emisji bez zmian;
  • kto płaci: formalnie dostawcy paliw, w praktyce odbiorcy w cenie gazu, oleju i węgla.

Dlaczego nie podajemy kwot w złotych?

Wcześniejsze prognozy, także te na naszej stronie, zakładały start w 2027 i konkretną cenę uprawnień. Dziś ta cena jest niewiadomą, bo zależy od popytu na rynku, kursu euro i decyzji UE o mechanizmach stabilizujących. Roczna kwota dla Twojego domu zależy jeszcze od zużycia paliwa i jego emisyjności, więc jedna ogólna liczba wprowadzałaby w błąd.

Pewna jest za to kolejność: im więcej CO₂ paliwo emituje na jednostkę ciepła, tym bardziej opłata podniesie jego cenę. Najmocniej odczują ją węgiel i olej opałowy, umiarkowanie gaz ziemny i LPG.

Dlaczego pompy ciepła i pellet są odporne na ETS2?

Pompy ciepła

Pompa ciepła niczego nie spala, więc opłata ETS2 jej nie dotyczy. Prąd, który zużywa, jest już objęty obecnym systemem ETS1 i nie zostanie obciążony drugi raz.

Pellet

Pellet drzewny to biomasa odnawialna, a CO₂ z jego spalania uznaje się za neutralny dla klimatu. Dlatego pellet nie podlega opłatom ETS2.

Co z ochroną najuboższych?

UE przewiduje Społeczny Fundusz Klimatyczny, który ma łagodzić skutki ETS2 dla gospodarstw najbardziej zagrożonych ubóstwem energetycznym. Pieniądze mają iść na wymianę źródeł ciepła, termomodernizację i transfery bezpośrednie, przy czym państwo musi najpierw przedstawić plan ich wydawania. Fundusz ma uzupełniać istniejące programy, takie jak Czyste Powietrze.

Jak się przygotować?

1. Policz obecne koszty

W kalkulatorze kosztów ogrzewania porównasz obecny system z alternatywami.

2. Rozważ wymianę źródła ciepła

Jeśli planujesz wymianę w ciągu kilku lat, termin 2028 daje czas, żeby przygotować ją bez pośpiechu. Przy okazji uniezależnisz się od paliwa objętego nową opłatą.

3. Sprawdź dotacje

Program Czyste Powietrze ma nabór ciągły (stan na październik 2026), a ulga termomodernizacyjna pozwala odliczyć od dochodu do 53 000 zł. Kwotę dotacji dla swojego domu policzysz w kalkulatorze dotacji.

4. Termomodernizacja

Nawet jeśli zostajesz przy gazie, docieplony dom zużyje mniej paliwa, a więc zapłacisz też mniejszą opłatę w przyszłości.

Podsumowanie

ETS2 wejdzie w życie 1 stycznia 2028, a nie rok wcześniej. Rachunki za węgiel, olej i gaz wzrosną, ale o ile, zależy od ceny uprawnień, której dziś nie da się wiarygodnie przewidzieć. Pompy ciepła i pellet są poza systemem. Swoje opcje sprawdzisz w kalkulatorze.