Home Assistant jako HEMS — integracja z pompą ciepła, PV i taryfą dynamiczną
· 10 min czytania · Redakcja Jak Grzać
Zbuduj własny HEMS na bazie Home Assistant — darmowy, open-source system do integracji pompy ciepła, PV i taryf dynamicznych. Poradnik krok po kroku.
Home Assistant jako HEMS — integracja z pompą ciepła, PV i taryfą dynamiczną
Komercyjne systemy HEMS kosztują 2 000–8 000 PLN i często są zamknięte na jednego producenta falownika. Tymczasem Home Assistant — darmowa, open-source'owa platforma automatyki domowej — może pełnić rolę HEMS za ułamek ceny, z nieporównywalnie większą elastycznością.
Czym jest Home Assistant?
Home Assistant (HA) to platforma smart home, którą instalujesz na własnym sprzęcie (Raspberry Pi, mini-PC). Obsługuje ponad 2 500 integracji — od żarówek WiFi po falowniki fotowoltaiczne i pompy ciepła. Jest rozwijany przez społeczność i całkowicie bezpłatny.
Dlaczego HA jako HEMS?
- Uniwersalność — łączy urządzenia różnych marek w jeden system
- Brak abonamentu — jednorazowy koszt sprzętu, brak opłat miesięcznych
- Pełna kontrola — Twoje dane zostają u Ciebie, nie w chmurze producenta
- Automatyzacje — dowolne reguły: „jeśli PV produkuje > 3 kW i bufor CWU < 50°C, włącz pompę ciepła"
- Społeczność — tysiące gotowych automatyzacji i integracji dla polskiego rynku
Wymagany sprzęt
| Element | Koszt | Rola |
|---|---|---|
| Raspberry Pi 5 (4 GB) lub mini-PC | 350–500 PLN | Serwer Home Assistant |
| Shelly 3EM / Pro 3EM | 300–400 PLN | Pomiar energii (import/eksport/produkcja) |
| Karta microSD 64 GB lub SSD | 50–150 PLN | Dysk systemowy |
| Zasilacz + obudowa | 50–100 PLN | Akcesoria |
| Łącznie | 750–1 150 PLN | — |
Porównaj to z komercyjnym HEMS za 3 000–8 000 PLN — oszczędność jest znacząca.
Krok 1: Integracja falownika PV
Większość popularnych falowników ma gotowe integracje w Home Assistant:
- Huawei SUN2000 — integracja Huawei Solar (lokalna, przez Modbus lub dongle WiFi)
- SolarEdge — integracja SolarEdge Monitoring (chmurowa, API) lub Modbus (lokalna)
- Fronius — integracja Fronius (lokalna, API)
- Sofar / ZCS Azzurro — Modbus TCP
- Fox ESS — integracja Fox ESS Cloud lub Modbus
Po dodaniu integracji masz w HA: aktualną produkcję PV (W), dzienną produkcję (kWh), eksport do sieci i import z sieci.
Krok 2: Integracja pompy ciepła
Integracja pompy ciepła zależy od marki:
- Daikin — integracja Daikin (oficjalna, WiFi)
- Mitsubishi — MELCloud lub lokalna integracja przez WiFi adapter
- Viessmann — integracja Viessmann (API ViCare)
- Bosch / Buderus — integracja Bosch/IVT Heat Pump (EMS-ESP gateway)
- Nibe — integracja NIBE (oficjalna, chmurowa)
- Modbus — wiele pomp ciepła udostępnia rejestr Modbus, co pozwala na bezpośrednie sterowanie temperaturą zadaną
Co możesz kontrolować?
- Temperatura zadana CO i CWU
- Włączenie/wyłączenie trybu grzania
- Krzywa grzewcza (w niektórych modelach)
- Odczyt temperatury bufora, powrotu, zewnętrznej
Krok 3: Pomiar zużycia energii (Shelly 3EM)
Shelly 3EM to 3-fazowy licznik energii montowany na szynie DIN w rozdzielni. Mierzy:
- Moc chwilową na każdej fazie (W)
- Energię zużytą i oddaną (kWh)
- Napięcie, prąd, współczynnik mocy
Integracja z HA jest automatyczna — Shelly wykrywany jest w sieci lokalnej.
Krok 4: Taryfa dynamiczna (ENTSO-E)
Integracja ENTSO-E Transparency Platform dostarcza godzinowe ceny energii na Rynku Dnia Następnego (RDN). To te same dane, których używają sprzedawcy z taryfami dynamicznymi.
Konfiguracja: potrzebujesz darmowego klucza API z ENTSO-E i strefy cenowej dla Polski (10YPL-AREA-----S).
Po integracji masz w HA: cenę prądu na każdą godzinę następnego dnia, średnią cenę, minimum i maksimum.
Krok 5: Automatyzacje HEMS
Automatyzacja 1: Nadwyżki PV → pompa ciepła
```yaml
Gdy PV produkuje nadwyżkę > 2 kW, podnieś temperaturę CWU
trigger:
- platform: numeric_state
entity_id: sensor.grid_export_power
above: 2000
for: "00:05:00"
action:
- service: climate.set_temperature
target:
entity_id: climate.heat_pump_dhw
data:
temperature: 55
```
Automatyzacja 2: Tanie godziny → grzanie bufora
```yaml
Gdy cena prądu < 0,40 PLN/kWh, grzej bufor CO
trigger:
- platform: numeric_state
entity_id: sensor.entsoe_current_price
below: 0.40
action:
- service: climate.set_temperature
target:
entity_id: climate.heat_pump_heating
data:
temperature: 45
```
Automatyzacja 3: Drogie godziny → ogranicz pobór
```yaml
Gdy cena > 1,00 PLN/kWh, obniż temperaturę o 2°C
trigger:
- platform: numeric_state
entity_id: sensor.entsoe_current_price
above: 1.00
action:
- service: climate.set_temperature
target:
entity_id: climate.heat_pump_heating
data:
temperature: 38
```
Home Assistant vs komercyjne HEMS — porównanie
| Kryterium | Home Assistant | Komercyjny HEMS |
|---|---|---|
| Koszt | 750–1 150 PLN | 2 000–8 000 PLN |
| Kompatybilność | Uniwersalna (2 500+ integracji) | Ograniczona do jednej marki |
| Konfiguracja | Wymaga wiedzy technicznej | Plug & play |
| Aktualizacje | Regularne, darmowe | Zależne od producenta |
| Prywatność | Dane lokalne | Często chmura producenta |
| Elastyczność | Nieograniczona | Predefiniowane scenariusze |
| Mój Prąd 7.0 | Może nie spełniać wymogów formalnych | Certyfikowany |
Ważne zastrzeżenie
Home Assistant jako DIY HEMS może nie spełniać formalnych wymogów programu Mój Prąd 7.0, który wymaga certyfikowanego systemu. Jeśli zależy Ci na dotacji na magazyn energii — sprawdź listę kwalifikujących się HEMS na stronie NFOŚiGW.
Krzywa uczenia i wsparcie
Konfiguracja HA jako HEMS wymaga średnio 2–3 weekendów nauki. Polecane zasoby:
- Forum Home Assistant Polska — aktywna społeczność, pomoc po polsku
- Kanał YouTube „Smart Home Junkie" — tutoriale wideo
- Dokumentacja HA — home-assistant.io/docs
Skorzystaj z kalkulatora aby sprawdzić, ile zaoszczędzisz na ogrzewaniu pompą ciepła — a potem zoptymalizuj te oszczędności dzięki Home Assistant.