Home Assistant jako HEMS — integracja z pompą ciepła, PV i taryfą dynamiczną

· 10 min czytania · Redakcja Jak Grzać

Zbuduj własny HEMS na bazie Home Assistant — darmowy, open-source system do integracji pompy ciepła, PV i taryf dynamicznych. Poradnik krok po kroku.

Home Assistant jako HEMS — integracja z pompą ciepła, PV i taryfą dynamiczną

Komercyjne systemy HEMS kosztują 2 000–8 000 PLN i często są zamknięte na jednego producenta falownika. Tymczasem Home Assistant — darmowa, open-source'owa platforma automatyki domowej — może pełnić rolę HEMS za ułamek ceny, z nieporównywalnie większą elastycznością.

Czym jest Home Assistant?

Home Assistant (HA) to platforma smart home, którą instalujesz na własnym sprzęcie (Raspberry Pi, mini-PC). Obsługuje ponad 2 500 integracji — od żarówek WiFi po falowniki fotowoltaiczne i pompy ciepła. Jest rozwijany przez społeczność i całkowicie bezpłatny.

Dlaczego HA jako HEMS?

  • Uniwersalność — łączy urządzenia różnych marek w jeden system
  • Brak abonamentu — jednorazowy koszt sprzętu, brak opłat miesięcznych
  • Pełna kontrola — Twoje dane zostają u Ciebie, nie w chmurze producenta
  • Automatyzacje — dowolne reguły: „jeśli PV produkuje > 3 kW i bufor CWU < 50°C, włącz pompę ciepła"
  • Społeczność — tysiące gotowych automatyzacji i integracji dla polskiego rynku

Wymagany sprzęt

ElementKosztRola
Raspberry Pi 5 (4 GB) lub mini-PC350–500 PLNSerwer Home Assistant
Shelly 3EM / Pro 3EM300–400 PLNPomiar energii (import/eksport/produkcja)
Karta microSD 64 GB lub SSD50–150 PLNDysk systemowy
Zasilacz + obudowa50–100 PLNAkcesoria
Łącznie750–1 150 PLN

Porównaj to z komercyjnym HEMS za 3 000–8 000 PLN — oszczędność jest znacząca.

Krok 1: Integracja falownika PV

Większość popularnych falowników ma gotowe integracje w Home Assistant:

  • Huawei SUN2000 — integracja Huawei Solar (lokalna, przez Modbus lub dongle WiFi)
  • SolarEdge — integracja SolarEdge Monitoring (chmurowa, API) lub Modbus (lokalna)
  • Fronius — integracja Fronius (lokalna, API)
  • Sofar / ZCS Azzurro — Modbus TCP
  • Fox ESS — integracja Fox ESS Cloud lub Modbus

Po dodaniu integracji masz w HA: aktualną produkcję PV (W), dzienną produkcję (kWh), eksport do sieci i import z sieci.

Krok 2: Integracja pompy ciepła

Integracja pompy ciepła zależy od marki:

  • Daikin — integracja Daikin (oficjalna, WiFi)
  • Mitsubishi — MELCloud lub lokalna integracja przez WiFi adapter
  • Viessmann — integracja Viessmann (API ViCare)
  • Bosch / Buderus — integracja Bosch/IVT Heat Pump (EMS-ESP gateway)
  • Nibe — integracja NIBE (oficjalna, chmurowa)
  • Modbus — wiele pomp ciepła udostępnia rejestr Modbus, co pozwala na bezpośrednie sterowanie temperaturą zadaną

Co możesz kontrolować?

  • Temperatura zadana CO i CWU
  • Włączenie/wyłączenie trybu grzania
  • Krzywa grzewcza (w niektórych modelach)
  • Odczyt temperatury bufora, powrotu, zewnętrznej

Krok 3: Pomiar zużycia energii (Shelly 3EM)

Shelly 3EM to 3-fazowy licznik energii montowany na szynie DIN w rozdzielni. Mierzy:

  • Moc chwilową na każdej fazie (W)
  • Energię zużytą i oddaną (kWh)
  • Napięcie, prąd, współczynnik mocy

Integracja z HA jest automatyczna — Shelly wykrywany jest w sieci lokalnej.

Krok 4: Taryfa dynamiczna (ENTSO-E)

Integracja ENTSO-E Transparency Platform dostarcza godzinowe ceny energii na Rynku Dnia Następnego (RDN). To te same dane, których używają sprzedawcy z taryfami dynamicznymi.

Konfiguracja: potrzebujesz darmowego klucza API z ENTSO-E i strefy cenowej dla Polski (10YPL-AREA-----S).

Po integracji masz w HA: cenę prądu na każdą godzinę następnego dnia, średnią cenę, minimum i maksimum.

Krok 5: Automatyzacje HEMS

Automatyzacja 1: Nadwyżki PV → pompa ciepła

```yaml

Gdy PV produkuje nadwyżkę > 2 kW, podnieś temperaturę CWU

trigger:

- platform: numeric_state

entity_id: sensor.grid_export_power

above: 2000

for: "00:05:00"

action:

- service: climate.set_temperature

target:

entity_id: climate.heat_pump_dhw

data:

temperature: 55

```

Automatyzacja 2: Tanie godziny → grzanie bufora

```yaml

Gdy cena prądu < 0,40 PLN/kWh, grzej bufor CO

trigger:

- platform: numeric_state

entity_id: sensor.entsoe_current_price

below: 0.40

action:

- service: climate.set_temperature

target:

entity_id: climate.heat_pump_heating

data:

temperature: 45

```

Automatyzacja 3: Drogie godziny → ogranicz pobór

```yaml

Gdy cena > 1,00 PLN/kWh, obniż temperaturę o 2°C

trigger:

- platform: numeric_state

entity_id: sensor.entsoe_current_price

above: 1.00

action:

- service: climate.set_temperature

target:

entity_id: climate.heat_pump_heating

data:

temperature: 38

```

Home Assistant vs komercyjne HEMS — porównanie

KryteriumHome AssistantKomercyjny HEMS
Koszt750–1 150 PLN2 000–8 000 PLN
KompatybilnośćUniwersalna (2 500+ integracji)Ograniczona do jednej marki
KonfiguracjaWymaga wiedzy technicznejPlug & play
AktualizacjeRegularne, darmoweZależne od producenta
PrywatnośćDane lokalneCzęsto chmura producenta
ElastycznośćNieograniczonaPredefiniowane scenariusze
Mój Prąd 7.0Może nie spełniać wymogów formalnychCertyfikowany

Ważne zastrzeżenie

Home Assistant jako DIY HEMS może nie spełniać formalnych wymogów programu Mój Prąd 7.0, który wymaga certyfikowanego systemu. Jeśli zależy Ci na dotacji na magazyn energii — sprawdź listę kwalifikujących się HEMS na stronie NFOŚiGW.

Krzywa uczenia i wsparcie

Konfiguracja HA jako HEMS wymaga średnio 2–3 weekendów nauki. Polecane zasoby:

  • Forum Home Assistant Polska — aktywna społeczność, pomoc po polsku
  • Kanał YouTube „Smart Home Junkie" — tutoriale wideo
  • Dokumentacja HA — home-assistant.io/docs

Skorzystaj z kalkulatora aby sprawdzić, ile zaoszczędzisz na ogrzewaniu pompą ciepła — a potem zoptymalizuj te oszczędności dzięki Home Assistant.